مهارت هاي زندگي
مهارت هاي زندگي ، مهارت هاي شخصي و اجتماعي است كه كودكان و نوجوانان بايد آنها را ياد بگيرند تا بتوانند در مورد خود، انسان هاي ديگر و كل اجتماع به طور مؤثر، شايسته و مطمئن عمل نمايند. به طور كلي براي رسيدن به سطح مناسبي از بهداشت روان، بهزيستي و غلبه كردن بر استرس هاي موجود، مهارت هاي زيادي مطرح مي شود. به عنوان مثال مهارت هايي كه مربوط به موضوعاتي مانند آموزش شهروندي، والد بودن ، شغل يابي، برنامه ريزي شغلي ، يادگيري طولاني مدت، ارتباطات، آموزش بهداشت و انتقال دوره نوجواني و همه در رسيدن و ماندن در سطح مناسبي از بهداشت روان و بهزيستي لازم است. 10 مهارت اصلي و پايه اي است كه درتمام موارد مشترك است كه عبارتند از:
1. خودآگاهي: خودآگاهي توانايي شناخت خود و آگاهي از خصوصيات ، نقاط ضعف و قدرت،
خواسته ها، ترس ها و انزجارها است. رشد خودآگاهي به فرد كمك مي كند تا دريابد تحت استرس
قرار دارد يا نه و اين معمولاً پيش شرط و شرط ضروري روابط اجتماعي و روابط بين فردي موثر و
معمولانه است.
كند تا بتواند انسان هاي ديگر را وقتي با او نيز متفاوت هستند بپذيرد و به آنها احترام گذارد .
2. همدلي: يعني اين كه فرد بتواند زندگي ديگران را حتي زماني كه در آن شرايط قرار ندارد، درك
بسياري از رفتارهاي خشن در سطح جامعه ناشي از عدم مهارت همدلي مي باشد، همدلي روابط
اجتماعي را بهبود مي بخشد و به ايجاد رفتارهاي حمايت كننده و پذيرنده نسبت به انسان هاي ديگر
منجر مي شود.
3. مهارت هاي برقراري رابطه مؤثر: اين مهارت به فرد كمك مي كند تا بتواند نظرها عقايد، خواسته
ها ، نيازها و هيجان هاي خود را ابراز به هنگام نياز از ديگران در خواست كمك و راهنمايي نمايد.
مهارت تقاضاي كمك و راهنمايي از ديگران در مواقع ضروري از عوامل مهم يك رابطه سالم است.
4. مهارت روابط بين فردي: اين مهارت به ايجاد روابط بين فردي مثبت و مؤثر فرد با ديگر افراد كمك مي كند. يكي از اين موارد، توانايي ايجاد و ابقاي روابط دوستانه است كه در سلامت رواني در روابط گرم خانوادگي به عنوان يك منبع مهم حمايت اجتماعي و قطع روابط اجتماعي ناسالم نقش بسيار مهم دارد.
5. مهارت تصميم گيري: اين مهارت به فرد كمك مي كند تا به نحو مؤثر تري در مورد مسائل زندگي تصميم گيري كند. اگر كودكان و نوجوانان بتواند فعالانه در مورد اعمالشان تصميم گيري نمايند. جوانب مختلف انتخاب ها را بررسي و پيامد هر انتخاب را ارزيابي كنند.
6. مهارت حل مسأله: اين مهارت فرد را قادر مي سازد تا به طور مؤثرتري مسائل زندگي را حل نمايد. مسائلي مانند اختلاف با دوست، پدر و مادر ، برادر يا خواهر ، همسايه ، همكار يا مسائلي مانند مشكلات تحصيلي و .... . مشكلات مهم زندگي چنانچه حل نشده باقي بمانند استرس رواني ايجاد مي كنند كه به فشار جسماني منجر مي شود.
7. مهارت تفكر انتقادي: تفكر انتقادي، توانايي تحليل اطلاعات و تجارب است. آموزش اين مهارت نوجوانان را قادر مي سازد تا در برخورد با ارزش ها، فشار گروه و رسانه هاي گروهي مقاومت كنند و از آسيب هاي ناشي از آن در امان بمانند.
8. مهارت تفكر خلاق: اين نوع تفكر به حل مسأله و به تصميم گيري مناسب كمك مي كند. با
مهارت فرد را قادر مي سازد تا مسائل را از وراي تجارب مستقيم خود دريابد و حتي زماني كه مشكلي
استفاده از اين نوع تفكر ، راه حل هاي مختلف مساله و پيامدهاي هر يك از آنها بررسي مي شود. اين
وجود ندارد و تصميم گيري خاصي مطرح نيست با سازگاري و انعطاف بيشتر به زندگي روزمره
بپردازد.
9. مهارت مقابله با هيجان ها: اين توانايي فرد را قادر مي سازد تا هيجان ها را در خود و ديگران
مختلف نشان دهد. اكثر اوقات ما حالات و احساسات خود را تحت دو واژه خوب يا بد توصيف مي
تشخيص داده ف نحوه تأثير هيجان ها بر رفتار را بداند و بتواند واكنش مناسبي به هيجان هاي
كنيم. مثلاً مي گوييم كه حالمان خوب نيست يا خوشحال هستيم. بيشتر اوقات از حالات روحي خود
به طور دقيق و درست خبر نداريم. مثلاً نمي دانيم كه عصباني هستيم يا ناراحت، نمي دانيم كه
غمگين هستيم يا خسته. اگر با حالات هيجاني مثل غم و خشم يا اضطراب درست برخورد نشود اين
هيجانات تأثير منفي بر سلامت جسمي و رواني داشته و براي سلامت پيامدهاي منفي به دنبال
خواهند داشت.
10. مهارت مقابله با استرس : اين مهارت، شامل شناخت استرس هاي مختلف زندگي و تأثير آنها بر
موضع گيري هاي خود فشار و استرس را كاهش دهد.
يا فرزند يك شناسايي منابع استرس و نحوه ي تأثير آن بر انسان فرد را قادر مي سازد تا با اعمال و
فرد است به عنوان مثال اولين روز مدرسه، امتحان ، از دست دادن اتوبوس، از دست دادن پدر و مادر