واندالیسم
وندالیسم یا خرابکاری پدیده ای اجتماعی است که وندال و یا به عبارتی دیگر خرابکار، به صورت ارادی به تخریب اموال عمومی می پردازد و آثار و تبعات منفی از خود بر جای می گذارد.
این پدیده که از جمله معضلات اجتماعی به شمار می رود از سوی عامه مردم به عنوان مسایلی مغایر با هنجارها، ارزش های فرهنگی، قوانین، آداب و رسوم و به عنوان شرایط نامطلوب تعریف شده است.
این خرابکاری ها صرف نظر از تبعیت از عوامل اجتماعی و روانی آن، از کنجکاوی های فردی و گروهی نشات می گیرد که علاوه بر نتایج منفی، آثار مثبتی را نیز با خود به همراه داشته است.
ریشه لغوی این واژه از عنوان قوم «وندال» گرفته شده است. افراد این قوم كه در اروپای قرن پنجم میلادی میزیستند، به هر سرزمین و شهری كه وارد میشدند، اموال ساكنان آن را به غارت میبردند و اشیا و آثار غیرقابل حمل آنان را تخریب میكردند و از بین میبردند. ویژگی تخریبی این قوم سبب شد كه نامشان بر اعمال و اقدامهای تخریبی در شهرها اتلاق شود و هر گونه تخریب اموال عمومی یادآور نام و یاد آنان باشد.
اعمال و اقدامهای وندالیستی هر چند كه نشان دهنده روحیه و رویه بیمارگونه از سوی افراد و یا گروههایی است كه موجب تخریب اموال عمومی مانند باجههای تلفن همگانی، صندلی اتوبوسها، قطع نهالها و آسیب درختان فضای سبز عمومی و ... میشوند، اما ریشهیابی این اقدامهای تخریبی نشان میدهد كه عمدتاً علت و منشا این رفتارها، ناكامی و سرخوردگی برخی و یا گروهی از افراد جامعه بوده است. كما اینكه بارها شاهد بودهایم پس از برگزاری مسابقات فوتبال، هواداران تیم شكست خورده با شكستن بطریهای شیشهای در معابر عمومی و اصلی و آسیب رساندن به وسایل نقلیه عمومی، نظم اجتماعی و آرامش زندگی شهری را بر هم زدهاند و خسارتهای قابل توجهی را به وجود آوردهاند و یا بارها در باجههای تلفن عمومی شاهد بودهایم كه افرادی پس از ناكامی در مكالمه و از دست دادن سكههای خود، به تخریب باجه تلفن پرداختهاند.
در این موارد هر چند كه قوانین موجود، مجازاتهای نسبتاً سنگینی را برای متخلفان در نظر گرفته و علاوه بر اینكه آنان را ملزم به تامین مالی خسارتهای تحمیل شده كرده محكومیت حبس تا 10 سال را برای این قبیل افراد در نظر گرفته است. اما واقعیت این است كه برخوردهای جبری و آمرانه هیچ وقت موجب ریشهكنی وندالیسم در جوامع شهری نشده و حتی در مواردی نیز به تشدید این رفتارهای ناهنجار منجر شده است.
