در یک دسته بندی زنان سرپرست خانوار به چند گروه عمده تقسیم می شوند:

گروه اول: خانوارهایی که در آن مرد به طور دائمی حضور ندارد و زنان به دلیل فوت همسر یا طلاق بیوه شده اند یا دخترانی که ازدواج نکرده و تنها زندگی می کنند و سرپرستی خانواده را عهده دار می شوند.

گروه دوم: خانوارهایی که مرد به طور موقت و به دلیل مهاجرت، مفقودالاثر بودن، متواری یا زندانی، نکاح منقطع، سرباز بودن و ... غایب می باشد و زنان مجبورند به تهیه معاش زندگی خود و احیانا فرزندانشان بپردازند.

گروه سوم: خانوارهایی که مرد در آنها حضور دارد اما به دلیل بیکاری، از کار افتادگی، اعتیاد، سرباز بودن و ... نقشی در امرار معاش ندارد و زنان عملا مسئولیت زندگی خود و حایانا فرزندانشان را عهده دار می شوند.

علل سرپرستی زنان در خانواده را می توان به دو گروه عمده تفکیک کرد:

الف) زنانی که بدون حضور دائم یا موقت مرد اداره زندگی را به عهده گرفته اند که عبارتند از:

·        زنانی که همسرانشان فوت کرده اند

·        زنانی که طلاق گرفته اند

·        زنانی که همسرانشان مفقودالاثر باشند

·        زنانی که دارای همسر پناهنده و یا مهاجرند و یابه دلیلی خانواده را ترک کرده اند

·        زنانی که با دلایل اختلاف خانوادگی  در کنار همسر خود زندگی نمی کنند

·        زنان و دختران فراری

ب) زنانی که با حضور مرد  در خانواده زندگی می کنند اما اداره زندگی به عهده زن می باشد از جمله:

·        زنانی که دارای پدر یا همسر  سالخورده یا بیمارند و از کار افتاده محسوب می شوند

·        زنانی که همسرانشان بیکار بوده و هیچ درآمدی ندارند

·        زنانی که دارای همسر معتاد هستند

·        زنانی که همسرانشان در زندان به سر می برند

·        زنانی که دارای همسر سرباز هستند

از آنجا که تعریف زنان سرپرست خانوار در اغلب کشورهای جهان وجود دارد،  تعریف جهانی در صدد رفع آن برآمده است. بر این اساس خانواده ها را می توان به  دو  طبقه بزرگ تقسیم کرد:

الف)de ture یا خانواده هایی که سرپرستی آنها با هنجارها و ارزش های موسوم در جامعه تعیین می شود.

ب) de facto خانوارهایی که سرپرستی آنها با نشانه  های واقعی یعنی مدیریت روزانه خانه تعیین می شود.

در مورد خانوارهای زن سرپرست، گروه  اول زنان مطلقه و بیوه،  هرگز ازدواج نکرده  یا رها  شده هستند. اما در گروه دوم معمولا یک مرد غیر فعال حضور دارد که ظاهرا رئیس خانواده، اما به دلایل متفاوت قادر به اداره مالی و عاطفی خانواده نیست(نقل از مطیع 1387).